۸ نشانه هشدار و بهترین روشهای درمان
اختلال خواب چیست و چرا باید آن را جدی بگیریم؟
اختلال خواب به مجموعهای از مشکلات بالینی گفته میشود که کیفیت، زمانبندی و میزان خواب را مختل میکنند و در عملکرد روزانه فرد اختلال ایجاد مینمایند. این عارضه میتواند بهصورت بیخوابی، پرخوابی یا رفتارهای غیرعادی در خواب ظاهر شود. طبق آمار رسمی، میلیونها نفر در سراسر جهان با انواع مختلف آن دستوپنجه نرم میکنند و بسیاری از آنها از وجود مشکل خود بیاطلاع هستند.
اگر صبحها با احساس خستگی از خواب بیدار میشوید، در طول روز تمرکز ندارید یا اطرافیان از خروپف بلند شما شکایت دارند، احتمالاً با نوعی اختلال خواب درگیر هستید که نیازمند بررسی تخصصی است.
انواع رایج (کلید تشخیص صحیح)
شناخت انواع اختلال خواب، نخستین گام برای انتخاب مسیر درمانی مؤثر است. در ادامه، شایعترین آنها را بررسی میکنیم.
بیخوابی (Insomnia)
بیخوابی شایعترین نوع است که با دشواری در بهخواب رفتن، بیداریهای مکرر شبانه یا بیدار شدن زودتر از موعد مشخص میشود. استرس، اضطراب و عادات نادرست خواب از عوامل اصلی بروز آن هستند.
وقفه تنفسی در خواب (Sleep Apnea)
در این نوع خطرناک، تنفس فرد بهطور مکرر در طول شب قطع و وصل میشود. خروپف بلند، سردرد صبحگاهی و خوابآلودگی شدید روزانه از نشانههای بارز آن هستند. این عارضه میتواند ریسک بیماریهای قلبی را افزایش دهد.
سندرم پای بیقرار (RLS)
احساس ناخوشایند و اصرار برای حرکت دادن پاها، بهویژه هنگام استراحت، نشانه این نوع است که بهشدت بهخواب رفتن را مختل میکند.
نارکولپسی (Narcolepsy)
حمله خواب ناگهانی و مقاومتناپذیر در طول روز، مشخصه اصلی این اختلال خواب عصبی است که میتواند در حین رانندگی یا کار بسیار خطرناک باشد.
پاراسومنیا (Parasomnias)
راه رفتن در خواب، حرف زدن، وحشت شبانه یا فلج خواب (بختک) در این دسته از انواع اختلال خواب جای میگیرند.
۸ نشانه هشداردهنده اختلال خواب
اگر چند مورد از علائم زیر را تجربه میکنید، احتمالاً با یک اختلال خواب مواجه هستید و باید با متخصص مشورت کنید:
- بیش از ۳۰ دقیقه طول میکشد تا بخوابید.
- چندین بار در طول شب بیدار میشوید و نمیتوانید دوباره بخوابید.
- با وجود خواب کافی، صبحها خسته و کوفته بیدار میشوید.
- در طول روز بهطور غیرقابل کنترلی چرت میزنید.
- خروپف بلند و نفسنفس زدن در خواب دارید.
- احساس سوزش یا خزیدن در پاها هنگام شب اذیتتان میکند.
- در خواب راه میروید یا حرف میزنید.
- برای تمرکز و یادآوری مطالب مشکل دارید.
بهترین روشهای درمان اختلال خواب (علمی و کاربردی)
خوشبختانه، اختلال خواب قابل درمان است و روشهای اثباتشدهای برای بازگرداندن آرامش به شبهای شما وجود دارد.
درمان شناختی-رفتاری برای بیخوابی (CBT-I)
CBT-I استاندارد طلایی درمان اختلال خواب از نوع بیخوابی است. این روش بدون دارو، به شما کمک میکند باورهای نادرست درباره خواب را اصلاح کنید، عادات خواب سالم را جایگزین کنید و ذهن خود را برای استراحت آرامسازی نمایید.
دارودرمانی
برای برخی انواع اختلال خواب، پزشک متخصص ممکن است داروهای آرامبخش، ملاتونین یا داروهای مخصوص وقفه تنفسی را تجویز کند. تأکید میشود که مصرف خودسرانه داروهای خوابآور میتواند اعتیادآور باشد.
تغییرات سبک زندگی
تنظیم ساعت خواب و بیداری ثابت (حتی روزهای تعطیل)، کاهش مصرف کافئین بعد از ظهر، ورزش منظم در ساعات اولیه روز، و قطع استفاده از صفحهنمایش یک ساعت قبل از خواب، همگی در مدیریت اختلال خواب مؤثرند.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد رواندرمانی بیخوابی، میتوانید صفحه روان درمانی ما را مطالعه کنید.
همچنین اگر تمایل دارید سلامت روان عمومی خود را دقیقتر ارزیابی کنید، از بخش تست روانشناسی استفاده نمایید.